Không một cường quốc dân tộc nào có ngôn ngữ thứ 2 ngoài hệ ngôn ngữ đã có trong cộng đồng dân tộc

Không một cường quốc dân tộc nào có ngôn ngữ thứ 2 ngoài hệ ngôn ngữ đã có trong cộng đồng dân tộc.

Điểm cốt lõi là phân biệt ba tầng:

- Ngôn ngữ dân tộc/quốc gia: ngôn ngữ hình thành và tồn tại trong lịch sử cộng đồng dân tộc.

- Ngôn ngữ thứ hai: nếu có, phải được hiểu trong cấu trúc đa ngữ vốn có của cộng đồng — chẳng hạn một quốc gia có nhiều cộng đồng ngôn ngữ lịch sử.

- Ngoại ngữ: ngôn ngữ bên ngoài hệ ngôn ngữ đó, được học để giao tiếp, tiếp nhận tri thức và quan hệ quốc tế.

Theo cách hiểu này, việc một nước sử dụng tiếng Anh rất rộng không tự động biến tiếng Anh thành “ngôn ngữ thứ hai”. Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc có thể đầu tư cực mạnh cho Anh ngữ nhưng vẫn đặt nó trong phạm trù ngoại ngữ.

Với Việt Nam cũng vậy: tiếng Anh có thể là ngoại ngữ số 1 mà không cần trở thành ngôn ngữ thứ hai. Trong khi đó, các ngôn ngữ của những cộng đồng dân tộc đã tồn tại lịch sử trong Việt Nam lại thuộc một phạm trù hoàn toàn khác với ngoại ngữ nhập vào từ bên ngoài.

Điều này còn liên quan đến chủ quyền tri thức. Một cường quốc không chỉ có khả năng đọc thế giới bằng ngoại ngữ, mà quan trọng hơn phải có khả năng chuyển hóa tri thức thế giới thành tri thức của chính ngôn ngữ mình. Nếu đại học, khoa học và công nghệ cấp cao ngày càng phải dựa vào một ngoại ngữ để tư duy và truyền đạt, quốc gia có thể quốc tế hóa rất nhanh nhưng năng lực tự chủ ngôn ngữ–tri thức lại suy yếu.

Có thể cô đọng luận điểm thành:

Một dân tộc mạnh cần ngoại ngữ mạnh để đi ra thế giới, nhưng cần tiếng mẹ đẻ mạnh hơn nữa để biến tri thức thế giới thành năng lực của chính dân tộc.

Phản hồi về bài viết

(0 stars)

Xin mời bình chọn sao (Star)

Thông tin của bạn đã gửi thành công! Tuy nhiên, nội dung này cần Ban Biên Tập xét duyệt. Xin cám ơn và mong bạn thường xuyên đóng góp ý kiến. Điện thoại Không thực hiện được! Xin mời nhập lại mã an toàn.