Rốt cuộc thì các Giáo sư, Phó Giáo sư cũng chỉ là "Bầy cừu tinh hoa"?

Khi mà các tiêu chuẩn để xét PGS, GS vẫn chỉ tập trung vào công bố và rất xa với thự tiễn đời sống, không đánh giá gắn với việc giải quyết được những bài toán của đời sống thì các GS, PGS này thực sự sinh ra để làm gì? Và khoa học mãi mãi chỉ là những bài toán thành tích học thuật mang tính hình thức, mang tính cục bộ mà thôi. Đặc biệt ở đây chỉ nhắm đến công bố quốc tế thì các hoạt động khoa học này càng sinh ra tiêu cực, cũng như phục vụ cho lợi ích của các tổ chức xuất bản khoa học mà thôi, trong khi không thực sự nâng cao được năng lực khoa học mang tính kiến tạo, đột phá.

Chúng ta cần thực sự xem xét lại việc học - đào tạo - nghiên cứu khoa học. Chúng ta muốn vươn lên, muốn tự chủ, nhưng chúng ta lại xây dựng nên những khung khổ mà:

+ Việc học gắn với những GS, PGS như thế này thì nó chỉ càng khuôn người học vào những cái khuôn đã được đặt định, những cái hạn chế tầm tri thức mà các GS, PGS có được, chứ không khuyến khích gì người học dám đột phá, dám "mở lối mới", dám tiên phong và đặc biệt tham gia vào việc học để hành hữu dụng, hiệu dụng, hiệu lực.

+ Việc đào tạo do vậy, sẽ càng ngày càng trở thành việc định khuôn, định giới hạn và không khác gì "các dây chuyền công nghiệp" đào tạo ra lũ "gà công nghiệp" được chuẩn hóa chứ không phải là những nhân tài, những con người có khả năng khai mở, có khả năng thực tế, thực tiễn.

+ Trong những giới hạn của nền khoa học nước nhà, lại gắn chặt với việc công bố quốc tế như thế này, thì các GS, PGS của chúng ta, vốn phụ thuộc rất lớn vào các tri thức khoa học của những cái nôi khoa học đi trước, sẽ ngày càng phụ thuộc, ngày càng "ợ lên nhai lại", càng hèn hơn khi không dám vượt khuôn hay tạo ra những đột phá, giải những bài toán thực tế của Việt Nam, hay dám lập thuyết - những điều vốn ảnh hưởng rất lớn đến khả năng công bố trên các xuất bản phẩm quốc tế, hay các tài trợ, các cơ hội học thuật...

Cần phải tư duy lại việc các GS, PGS phải là những người có khả năng dẫn dắt tiên phong, có khả năng lập thuyết, có khả năng giải những bài toán thực tế và đó mới là những tiêu chí hàng đầu, chứ sinh ra những nhà khoa học theo kiểu "bầy cừu tinh hoa" theo các "khuôn vàng thước ngọc" vốn là các công cụ đô hộ hậu thực dân mà các nước phát triển áp đặt lên các nước đang phát triển như một công cụ chiến tranh hàn lâm như thế này sẽ mãi mãi kéo lùi thực tế năng lực khoa học của Việt Nam. Cái có chỉ là chúng ta sẽ có thể leo lên các bảng xếp hạng, đánh giá khoa học mà các nước phát triển đã đặt ra, vốn để duy trì ưu thế của họ, và "vỗ đầu khen ngợi" cho chúng ta mà thôi.