English
Tại sao phần mềm hành chính công thường rất "ngu dốt"?
Tại sao phần mềm hành chính công thường rất "ngu dốt"?
Tại sao phần mềm hành chính công thường rất "ngu dốt"?
Nhìn vào thực tế triển khai các dịch vụ công trực tuyến hiện nay, không ít người dân phải thốt lên bức xúc trước sự bất hợp lý của hệ thống.
Đơn cử như việc đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử (VNeID) và thực hiện đăng ký xe chính chủ, hệ thống vẫn bắt buộc người dùng phải tự điền số khung, số máy.
Hoặc khi khai báo thông tin căn cước công dân, phần mềm lại đòi hỏi thêm ngày cấp và nơi cấp—những dữ liệu mà bản thân cơ quan quản lý nhà nước đã nắm giữ trọn vẹn trong cơ sở dữ liệu quốc gia.
Sự bất cập này phơi bày một nghịch lý: khi dữ liệu về biển số xe hay số định danh đã gắn liền với cơ sở dữ liệu gốc của cơ quan công quyền, việc bắt người dân phải tự tra cứu và nhập lại những chuỗi số kỹ thuật dài dằng dặc, hiểm hóc, cả đời hiếm khi dùng đến chẳng khác nào một sự "đánh đố". Điện thoại hay bộ nhớ con người chỉ có giới hạn, không thể lưu trữ những ký tự phức tạp đó, nhất là khi giấy tờ có thể đã cất gọn hoặc không nằm sẵn trong tầm tay.
Lý giải cho sự bất cập này, nguyên nhân cốt lõi không nằm ở việc công nghệ không đáp ứng được, mà nằm ở tư duy thiết kế hệ thống. Dưới sự phê duyệt và đặt hàng của cơ quan công quyền, phần lớn các phần mềm hiện nay thực chất chỉ là "số hóa thủ tục thủ công"—tức là bốc nguyên si các biểu mẫu giấy tờ truyền thống lên môi trường mạng thay vì tái cấu trúc quy trình.
Thay vì tận dụng công nghệ để tự động liên thông dữ liệu và giải phóng gánh nặng cho người dân sau khi đã xác thực danh tính, hệ thống lại đẩy toàn bộ trách nhiệm tra cứu, ghi nhớ sang người sử dụng.
Sự rườm rà và máy móc ấy vô tình biến các nền tảng số thành một công cụ gây ức chế, phản ánh rõ tư duy quản lý hành chính theo lối mòn: Thay vì phục vụ, hệ thống lại vô tình làm khó dân.
.png)
Phản hồi về bài viết